Emeklilikte Erken Dönüş! Yeni Meslekler ve Şartlar Açıklandı!
SGK'nın yıpranma payı yönetmeliğinde kapsam artırıldı. Yeni düzenleme ile belirli meslek gruplarına 5 yıla kadar erken emeklilik imkanı sunulurken, başvuruda bulunmak için gereken şartlar da belirlendi.
Yıpranma payı ile ilgili yapılan yeni düzenlemeyle, erken emeklilik fırsatı tekrar gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yeni eklenen meslek gruplarını ve bu meslekler için gereken erken emeklilik şartlarını açıkladı.
YENİ MESLEK GRUPLARI EKLENDİ
Daha önce yıpranma payı hakkına sahip olan kişiler arasında madenciler, polisler, askerler, sağlık sektörü çalışanları ve gazeteciler bulunuyordu. Şimdi bu düzenleme sayesinde çimento fabrikası işçileri, alüminyum üretiminde çalışanlar, dökümhane işçileri ile cam sanayi çalışanları da bu kapsama dahil edildi. Bu mesleklerde çalışan bireyler, yalnızca 12 ay çalışmış olmalarına rağmen SGK tarafından 15 ay olarak değerlendirilecekler.
ERKEN EMEKLİLİK İMKANI 8 YILA KADAR ÇIKABİLİR!
Ağır ve tehlikeli işlerde görev alan bireyler, Fiili Hizmet Süresi Zammı devreye girdikçe daha erken emekli olma şansı elde ediyor. Burada, prim gününe eklenen süreler sayesinde emeklilik yaşı düşürülebiliyor. Risk grubuna bağlı olarak prim gün sayısı da artış gösteriyor. Örneğin, yılda 90 gün yıpranma payı olan bir işte çalışan biri, 12 ay sonunda 360 gün yerine 450 gün prim almış sayılacak.
Kazandıkları ilave süre ile emeklilik yaşı, ağır mesleklerde 5 yıla kadar, bazı durumlarda ise 8 yıla kadar erken bir tarihe çekilebiliyor.
YIPRANMA PAYI NEDİR?
Fiili Hizmet Süresi Zammı, zorlu işlerde çalışanlara her yıl için ek prim günleri kazandıran bir sistem olarak tanımlanıyor. Geleneksel bir ofis çalışanı yılda 360 gün prim öderken, yıpranma payına sahip bir işçi, yaptığı işin risk durumuna göre yılda 60, 90 veya 180 gün fazla prim kazanabiliyor. Elde edilen bu ek günler, emeklilik yaş sınırından düşürülüyor. Örneğin, 60 yaşında emekli olmayı hayal eden biri, bu günler biriktikçe emeklilik yaşı 55’e kadar geri çekilebilir. Mevzuat, bu indirim ile maksimum 5 yıl (bazı çok tehlikeli meslek gruplarında 8 yıl) erken emekliliğe olanak tanıyor.
E-DEVLET'TE BUNA DİKKAT EDİN!
Emeklilik yaşında bir indirim olup olmadığını kontrol etmek için e-Devlet üzerinden "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ekranına erişmek gerekiyor. Eğer hizmet dökümünde prim günlerinin yanında "FHSZ" (Fiili Hizmet Süresi Zammı) ibaresi ya da 2A, 3A gibi özel kodlar gözüküyorsa, yıpranma payı hakkınız sistemde tanımlı demektir.
HAK TALEBİ YAPAMAZSINIZ
Eğer yürüttüğünüz iş yıpranma payı kapsamında yer alıyorsa fakat primleriniz normal olarak kaydedilmişse, daha önceki dönemler için hak talep etme şansınız yok. Bununla birlikte, hizmet tespit davası açarak kaybınızı telafi edebilirsiniz.
HANGİ MESLEKLER YIPRANMA PAYINDAN FAYDALANABİLİR?
Yıpranma payı ile erken emeklilik hakkına sahip meslek grupları şunlardır:
Sağlık Çalışanları: Doktorlar, hemşireler, ebeler, hasta bakıcılar, röntgen teknisyenleri ve ambulans şoförleri. (Yılda 60 gün).
Gazeteciler: Basın kartı sahibi muhabirler ve gazeteciler.
Maden ve yer altı işçileri: En yüksek yıpranma payına sahip olan grup. (Yılda 180 gün, yani 6 ay).
Güvenlik Güçleri: Askerler, polis memurları, MİT çalışanları, cezaevi güvenlik personeli.
Ağır Sanayi: Demir-çelik fabrikası çalışanları, cıva ve asit üretiminde çalışanlar gibi zararlı maddelerle ilgilenen işçiler.
İtfaiyeciler: Yangın söndürme ekipleri.
YENİ EKLENEN MESLEKLER: Çimento fabrikası çalışanları, alüminyum fabrikası işçileri, dökümhaneler ve cam sanayi çalışanları.
SGK'NIN ARADIĞI ÖNEMLİ KOŞULLAR NELER?
FİİLİ ÇALIŞMA: Kişinin bu riskli işi aktivite olarak yürütmesi gerekir. Örneğin, hastanede çalışıyor olsanız bile "idari personel" veya "insan kaynakları" bölümündeyseniz, yıpranma payı alamazsınız.
MİNİMUM SÜRE: Yıpranma payının emeklilik yaşından düşülebilmesi için, zor işlerde en az 3600 gün (10 yıl) çalışmış olmanız gerekir. Yeraltı madencileri için bu süre 1800 gün (5 yıl) olarak belirlenmiştir. Yani, sadece 1-2 yıl çalışmanız durumunda prim gününüz artabilir fakat yaşınız geri çekilmez.
KOD BİLDİRİMİ: İşverenin sizi SGK'ya bildirirken doğru "Meslek Kodu" kullanması büyük önem taşır. Eğer madende çalışmanıza rağmen işveren sizi "Düz İşçi" koduyla bildiriyorsa, bu durumda yıpranma payı alamazsınız. Bu nedenle e-Devlet üzerinden hizmet dökümünüzü ve meslek kodunuzu kontrol etmeyi unutmayın.
